أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
264
قانون ( فارسى )
نسخه تخم زردك بيابانى ، زيرهء كرمانى ، چوبكهاى بلسان ، دارچين ختايى ، شاهزيره ، شكوفهء گورگياه و بزر كرفس از هريك يك درهم ، فلفل دراز و كوشنه از هريك نيم درهم ، فلفل سفيد نيم درهم ، مر سه درهم ، ثمر غار ده عدد ، سوسن زرد و زعفران هريك دو درهم . اين داروها را همگى بكوب و بساى و ببيز و در عسل كف گرفته بسرش و هربار به اندازهء يك عدد فندق از آن با آب گرم تناول شود . 51 - معجون انقرديا « 1 » ( بلادرى - حب الفهم ) ( 1 ) در بيماريهاى كهنه شده و ماندگار معالج بسيار خوبى است . داروهاى تركيبى آن از اين قرار است : نسخه هليلهء سياه ، بليله و آمله از هريك سى و شش درهم ، سياهدانه بيست و چهار درهم ، تباشير شش درهم ، قاقلهء ريز هفت درهم ، مشك زمين شش درهم ، بلادر ( حب الفهم ) شش درهم ، فلفل ، فلفل دراز ، زنجبيل ، فلفلمويه « 2 » و رازيانهء شامى از هريك دوازده درهم . همهء اين داروها را بكوب و ببيز و با وزن ششصد درهم پانيد كه در آب گرم كافى حل شده باشد درهم مخلوط كن و درهم بسرش و در ظرفى بريز و سرش را ببند و مدت شش ماه در تودهاى غلّهء جو دفنش كن و آنگاه از آن استفادهء دارويى به عمل آور ! 52 - نسخهء ديگرى از معجون بلادرى ( 2 ) اين نسخه از معجون حب الفهم در كليهء بيماريهاى درد معده ، سردرد كهنه شده ، سرگيجهء ناشى از آسيبديدگى معده ، ديوانگى ، پرت و پلا گفتن ، سينهدرد ، درد كبد ، درد طحال ، درد كليه ، در علاج سوء مزاج سرد ، دردهاى زهدان ، درد نقرس ، جذام و ساير بيماريهاى ناشى از خلط سودا بسيار خوب است . و تركيبات داروييش از اين قرار است : نسخه سنبل ، مو ، زعفران ، دارچين ختايى ، ساذج ، سس صغير ، گورگياه ، ثمر بلسان ، راوند ، ميخك ، ثمر درخت بان ، زنجبيل ، الوا ، مقل ، مرّ و روغن بلسان از هريك يك اوقيه ، مصطكى ، عسل بلادر و قارچ چمنى از هريك هشت گرمى ، بيخ سوسن آسمانگونه دو اوقيه ، پوست بيخ رازيانه سه رطل ، سركه چهار رطل و نيم .
--> ( 1 ) - آن را بقراط درست كرده و جالينوس بر آن افزوده است - تذكرهء انطاكى . ( 2 ) - فلفلمويه : بيخ پونهء بيابانى است . و برخى آن را بيخ كبابه دانستهاند - تحفه . فلفلمويه : فلفل دراز - معين .